Trzy litery, które każdy polski elektryk widzi codziennie: ZUG. Złączka tak oczywista, że niemal niewidoczna – a sprzedana w liczbie przekraczającej dziesięć milionów sztuk. Adres jeden, niezmienny od 1967 r.: Warecka 1, Łódź. Producent: Spółdzielnia POKÓJ. Od 2026 r. – pod nowym logo: POKÓJ CONNECT.

Spółdzielnia, która zaczynała od skóry 

Łódź, rok 1951. Miasto wciąż dźwiga się po wojnie, włókiennicze kominy znaczą horyzont, a w powstających zakładach produkcyjnych rodzi się model gospodarki, w którym praca ma sens nie tylko ekonomiczny, ale i społeczny. W tym właśnie klimacie powstaje Spółdzielnia Inwalidów „POKÓJ”. Profil produkcji? Galanteria skórzana i… wentylatory przemysłowe.

Ten branżowy szpagat nie jest dziwactwem epoki – to jej cecha. Spółdzielnie inwalidzkie miały być elastyczne, dostosowywać produkcję do tego, czego rynek aktualnie potrzebował, i przy okazji dawać pracę osobom niepełnosprawnym, dla których przemysł ciężki nie miał możliwości. Już w 1956 r. POKÓJ debiutuje na Międzynarodowych Targach Poznańskich. Dla branży to deklaracja: jesteśmy. Dopiero kolejne dekady miały jednak pokazać, w czym tak naprawdę będziemy mocni.

Tory, izolatory i adres na całe życie

Punktem zwrotnym jest rok 1964. Spółdzielnia wchodzi w segment aparatury trakcyjnej, uruchamiając produkcję izolatorów odciągowych typu 1506 i 1507 oraz odbieraków prądu. To nie są tylko nowe pozycje w katalogu – to wybór tożsamości. POKÓJ przestaje być firmą „od wszystkiego” i zaczyna być specjalistą.

Decyzja okazuje się trafna na tyle, że dotychczasowe zaplecze szybko przestaje wystarczać. W latach 1965–1967 firma przenosi się pod nowy adres na ulicę Warecką w Łodzi. Modernistyczna bryła, która stanęła wówczas w środku miasta, stoi do dziś. I do dziś bije w niej serce produkcji.

W 1968 r. do tożsamości technologicznej dochodzi kolejny komponent: kooperacja z zakładem EMA-ELESTER. W ofercie pojawiają się przyciski sterownicze i wyłączniki krańcowe serii N-226, KLM i D-426. Krępe, bakelitowe, niezniszczalne – dla dwóch pokoleń automatyków stały się one właściwie definicją pojęcia „przycisk sterowniczy”.

ZUG – słowo, które weszło do branżowego słownika

Lata 80. przynoszą produkt, który ostatecznie zaszczepi nazwę POKÓJ w branżowej pamięci: złączki jednotorowe typu ZUG. Trudno znaleźć w Polsce szafę rozdzielczą, w której nie znaleźlibyśmy tego komponentu. ZUG-i wchodzą do projektowych standardów, do norm zakładowych, do codziennego słownika monterów i projektantów. Stają się tym, czym dla przekładni są łożyska SKF – elementem, którego nazwa zastępuje opis.

Skala? W 1999 r. Spółdzielnia świętuje sprzedaż dziesięciomilionowego egzemplarza. Ale ten sam rok przynosi jeszcze jedno wydarzenie, którego rangi nie sposób przecenić w branżowym kontekście: 8 grudnia POKÓJ otrzymuje swój pierwszy certyfikat ISO 9001. Wystawiony przez Polski Rejestr Statków, obejmuje pełen zakres działalności – od projektowania, przez produkcję, po sprzedaż osprzętu elektrotechnicznego. Tradycja i system spotykają się w jednym dokumencie. Dziś firma legitymuje się aktualną wersją normy: ISO 9001:2015.

Włoski akcent i cyfrowy reset

Przełom tysiącleci to dla firmy POKÓJ czas otwierania okien. Po gruntownej modernizacji parku maszynowego w pierwszej połowie lat 90. spółdzielnia szuka partnerów na zachodzie. Najważniejszym zostaje włoska firma COMEPI – producent wyłączników krańcowych i przycisków sterowniczych z najwyższej półki. Wspólne portfolio łączy dwie szkoły konstrukcyjne: polską niezawodność i włoską estetykę.

Ostatnia dekada to skok w stronę cyfrowego przemysłu. Do oferty wchodzą bezprzewodowe wyłączniki krańcowe – komponent, który eliminuje ograniczenia okablowania w aplikacjach, gdzie dotąd była z tym walka (ramiona robotów, suwnice, pojazdy szynowe). To nie jest wygoda dla wygody. W układach z ruchomymi elementami okablowanie bywa najsłabszym ogniwem – zginane dziesiątkami tysięcy cykli, z czasem pęka, a jego wymiana oznacza przestój w newralgicznym miejscu linii. Eliminacja tego ogniwa przekłada się wprost na wskaźnik niezawodności i koszty utrzymania ruchu. Równolegle łódzki zakład przeszedł automatyzację linii produkcyjnych. Powtarzalność na poziomie wymaganym przez Industry 4.0 nie jest dziś hasłem marketingowym, ale operacyjną codziennością.

MOŻE ZAINTERESUJE CIĘ TAKŻE

Robotyka, montaż i obsługa

Chwytaki robotów – nietypowe rozwiązania

Robotyczny chwytak inspirowany różą, trąbą słonia albo łapą gekona może brzmieć zabawnie, ale pokazuje, że trwają poszukiwania optymalnych rozwiązań.

Ludzie i komentarze

Automatyzacja w polskim sektorze MŚP

Polskie małe i średnie przedsiębiorstwa coraz częściej sięgają po rozwiązania z obszaru automatyki przemysłowej – ale czy to już prawdziwy przełom, czy wciąż ostrożne stawianie pierwszych kroków? Rozmawiamy z Bartoszem Palkowskim z POKÓJ CONNECT, Michałem Rutkowskim z Mitutoyo Polska i z Tomaszem Sierpińskim ze Schneider Electric.

POKÓJ CONNECT – więcej niż lifting

W 2026 r., na 75. urodziny, firma przeprowadza rebranding. POKÓJ CONNECT to nowe logo spółdzielni. Gest mógłby być czysto wizualny – ale w narracji spółdzielni jest czymś więcej: deklaracją, że łączenie (connect) jest istotą tego, co ta firma robi od dekad. Najpierw fizycznie – złączki, styki, terminale. Potem systemowo – z partnerami zachodnimi. Dziś również cyfrowo – w bezprzewodowej, zautomatyzowanej rzeczywistości.

Co więcej, słowo „connect” trafnie oddaje samą fizykę tego, co firma wytwarza. Szafa sterownicza to w istocie geometria połączeń – każde z nich musi być przewidywalne, pewne, odporne na drgania, temperaturę i czas. W nazwie tkwi więc równocześnie metafora i opis techniczny.

Co właściwie wytrzymuje 75 lat?

W branży, w której technologie starzeją się szybciej, niż znajdują nabywcę, 75 lat to nie tylko okrągła rocznica – to fenomen. Tym bardziej, że POKÓJ przeszedł przez kilka epok ustrojowych, gospodarczych i technologicznych, ani razu nie tracąc adresu ani branżowej tożsamości. Z miejsca, w którym kiedyś składano galanterię skórzaną, dziś wychodzą komponenty dla automatyki, która buduje fabryki czwartej rewolucji przemysłowej. 

Co w tym czasie pozostało niezmienne? Poza adresem – spółdzielcza forma działalności z wpisaną w nią misją społeczną (zatrudnianie osób z niepełnosprawnościami) oraz coś, czego trudno szukać w CV firmy: pokoleniowa ciągłość know-how. W Spółdzielni o izolatorach i przyciskach wciąż uczą ci, którzy je kiedyś konstruowali. Dla pisma, takiego jak Elektrotechnik Automatyk, to wartość nie mniej istotna niż nowinka katalogowa: wiedza techniczna, która nie zniknęła z jednym pokoleniem inżynierów.

Patrząc przez ten pryzmat, zmiana logo z POKÓJ na POKÓJ CONNECT wydaje się logiczna. To nie zerwanie z tradycją – to jej opowiedzenie.

Materiał został przygotowany na zlecenie Klienta.