Co oznacza skrót IP

IP to skrót od angielskiego Ingress Protection, czyli ochrona przed wnikaniem. Oznaczenie mówi, w jakim stopniu obudowa chroni wnętrze urządzenia przed cząstkami stałymi i cieczami. Ma to znaczenie nie tylko dla trwałości sprzętu. Kurz i wilgoć mogą osłabić izolację elektryczną, a to już bezpośrednie zagrożenie. Klasa IP jest więc mierzalnym kryterium, które pozwala ocenić, czy dane urządzenie nadaje się do określonego środowiska, i zaprojektować instalację niezawodną oraz zgodną z przepisami.

Powiązane firmy

Budowa kodu IP krok po kroku

Oznaczenie składa się z dwóch cyfr, do których w niektórych przypadkach dochodzi litera. Zasada jest prosta: im wyższa wartość, tym lepsza ochrona. Litera X w miejscu drugiej cyfry informuje, że dla urządzenia nie określono wymagań dotyczących ochrony przed wodą.

• Pierwsza cyfra (od 0 do 6) opisuje odporność na wnikanie cząstek stałych.
• Druga cyfra (od 0 do 9) określa odporność na ciecze, z uwzględnieniem ciśnienia, ilości wody i głębokości zanurzenia.
• Trzecia i czwarta cyfra, o ile występują, dotyczą odporności na uderzenia mechaniczne.

Najwyższy poziom zabezpieczenia zapewnia klasa IP 69K. Oznacza ona pełną ochronę przed pyłem, oparami, zanurzeniem w cieczy oraz strumieniami gorącej wody pod wysokim ciśnieniem. Stosuje się ją w najbardziej wymagających środowiskach.

Podstawa normatywna i sposób interpretacji w urządzeniach Finder

Zasady klasyfikacji określa norma IEC 60529, w Unii Europejskiej wdrożona jako EN 60529. Zawiera ona wymagania techniczne i procedury badawcze. Zanim urządzenie otrzyma konkretną klasę, przechodzi testy laboratoryjne, podczas których symuluje się przenikanie pyłu i cieczy do jego wnętrza. Dla niektórych miejsc, takich jak kempingi, oświetlenie zewnętrzne czy toalety publiczne, przepisy wprost wskazują minimalny wymagany stopień ochrony.

W produktach firmy Finder pierwsza cyfra kodu dotyczy ochrony przekaźnika przed wnikaniem ciał stałych oraz zabezpieczenia przed dostępem do części niebezpiecznych. Druga cyfra opisuje ochronę przed wnikaniem cieczy. Podana klasa IP odnosi się do normalnych warunków użytkowania, zarówno w przypadku gniazd, jak i płytek drukowanych. Dla gniazd klasa IP 20 oznacza, że są one „bezpieczne dla palców” w rozumieniu przepisu VDE 0106.

Jak dobrać stopień ochrony do miejsca montażu

Przy wyborze klasy IP trzeba wziąć pod uwagę charakter otoczenia, stopień narażenia na pył i wodę oraz obowiązujące przepisy. Poniżej najczęstsze scenariusze.

• Wnętrza suche: biura, mieszkania, pomieszczenia zamknięte. W takich warunkach zwykle wystarcza IP 20 lub IP 21 i to właśnie te klasy są najpopularniejsze wewnątrz budynków.
• Pomieszczenia wilgotne: kuchnie i łazienki. Rozpryski wody i skraplająca się para wymagają lepszego zabezpieczenia. W kuchni zaleca się IP 44, a w łazienkach i strefach prysznicowych IP 67 lub IP 68.
• Przestrzeń na zewnątrz: ogrody, elewacje, tereny otwarte. Deszcz, kurz i systemy nawadniające sprawiają, że minimum stanowi IP 44. W miejscach szczególnie wystawionych na działanie czynników atmosferycznych potrzebne jest IP 54 lub IP 55.

Przykładowe rozwiązania Finder do instalacji budynkowych

Wrażliwą elektronikę warto chronić przed przepięciami przejściowymi za pomocą ogranicznika przepięć. Finder oferuje modele typu 3: 7P.31 i 7P.32, przeznaczone do sieci z przewodem neutralnym w układach TT i TN-S. Sprawdzają się w instalacjach jednofazowych, zarówno w montażu podtynkowym (puszki 503), jak i na szynie. Oba spełniają wymagania normy EN 61643-11:2012 i mają stopień ochrony IP 65.

Czujniki ruchu serii 18 dostępne są w klasach od IP 40 (wersje do wnętrz) do IP 55 (wersje zewnętrzne, typy 18.A1 i 18.81).

Do sterowania oświetleniem w zależności od natężenia światła dziennego można zastosować przekaźniki zmierzchowe serii 10 o stopniu ochrony IP 54, odpowiednie do montażu na zewnątrz. Alternatywą są urządzenia serii 11. Same mają klasę IP 20, ale współpracują z zewnętrznym czujnikiem światła: typ 011.02 ma klasę IP 54, a typ 011.03, przeznaczony do montażu podtynkowego, klasę IP 66/67.

MOŻE ZAINTERESUJE CIĘ TAKŻE

Kontrola produkcji

Optymalizacja klimatu wewnątrz szafy sterowniczej. Jak uniknąć awarii dzięki precyzyjnej termoregulacji?

Współczesna szafa sterownicza stanowi serce niemal każdej maszyny lub linii produkcyjnej. Jednak nawet najbardziej nowoczesne urządzenia mają swój punkt krytyczny, którym jest środowisko pracy.

Wymagające środowiska: przemysł, rolnictwo i instalacje zanurzone

W zakładach przemysłowych i gospodarstwach rolnych, gdzie unosi się drobny pył lub urządzenia są często myte, stosuje się klasy IP 65 albo IP 66. Równie istotne jak szczelność jest tu odpowiednie odprowadzanie ciepła, bo temperatura w dużym stopniu decyduje o żywotności i sprawności podzespołów elektronicznych, szczególnie w przemysłowych szafach sterowniczych. Do chłodzenia obudów elektrycznych i paneli sterowania Finder proponuje wentylatory z filtrem serii 7F, dostępne w wersjach zasilanych napięciem 24 V DC, 120 V AC lub 230 V AC, o stopniu ochrony IP 54 według normy EN 60529.

Urządzenia pracujące pod ziemią lub pod wodą wymagają klasy IP 67 lub IP 68. W takich zastosowaniach sprawdzają się przekaźniki kontroli poziomu serii 72. W rolnictwie służą do nadzorowania poziomu wody w systemach nawadniania, zbiornikach, zbiornikach retencyjnych i studniach głębinowych. W budynkach mieszkalnych i komercyjnych pozwalają kontrolować poziom wody w basenach, fontannach i akwariach, zabezpieczać pralnie przed zalaniem czy sterować pompami zatapialnymi.

W skład serii wchodzą modele 72.01, 72.11 i 72.51 do kontroli poziomu cieczy przewodzących oraz przekaźnik naprzemienny 72.42, polecany do pomp, sprężarek i silników tam, gdzie obciążenie trzeba rozkładać na zmianę między urządzeniami. Uzupełnieniem oferty są przełączniki pływakowe: 72.A1 do ścieków szarych, 72.B1 do ścieków czarnych oraz kompaktowy 72.C1. Wszystkie mają stopień ochrony IP 68.

Klasa IP to nie wszystko: o czym pamiętać w eksploatacji

Deklarowany stopień ochrony nie jest dany raz na zawsze. Jego skuteczność zależy od warunków zewnętrznych i jakości montażu. Instalacja wykonana niezgodnie z normami lub uszkodzona stwarza zagrożenie, a dodatkowo może skutkować utratą ochrony ubezpieczeniowej. Warto też wziąć pod uwagę kilka czynników.

Rodzaj cieczy. Klasyfikacja IP dotyczy wyłącznie wody słodkiej. Woda morska, rozpuszczalniki czy substancje żrące mogą uszkodzić urządzenie mimo wysokiej klasy szczelności.

Warunki atmosferyczne. Promieniowanie UV i zmiany temperatury przyspieszają degradację materiałów i uszczelek. Dlatego potrzebne są regularne przeglądy, które potwierdzą, że instalacja pozostaje szczelna.

Starzenie się materiałów. Z czasem uszczelnienia naturalnie tracą swoje właściwości. Elementy wykazujące pierwsze oznaki zużycia najlepiej wymienić od razu, zanim dojdzie do trwałej awarii.

źródło: Finder